Theodore Levitt: marketinqdə “kor nöqtə” anlayışını yaradan şəxs
Theodore Levitt kimdir? Marketinq düşüncəsini dəyişən “Marketing Myopia” müəllifi
Marketinq tarixində bəzi məqalələr var ki, bütöv bir sənayenin düşüncə tərzini dəyişir. Theodore Levitt məhz belə bir dönüş nöqtəsinin müəllifidir. Onun 1960-cı ildə yazdığı “Marketing Myopia” məqaləsi marketinqi məhsul yox, müştəri ehtiyacı üzərindən düşünməyə məcbur etdi.
Əgər bu gün brendlər “biz nə satırıq?” yox, “biz hansı problemi həll edirik?” sualını verirsə, bunun əsas səbəblərindən biri Theodore Levitt-dir.
Theodore Levitt-in həyatı
Theodore Levitt 1925-ci ildə Almaniyada anadan olub, ailəsi ilə birlikdə ABŞ-a köçüb. Akademik karyerasının böyük hissəsini Harvard Business School-da keçirib və uzun illər burada professor kimi fəaliyyət göstərib.
O, təkcə müəllim deyil, eyni zamanda:
- Harvard Business Review üçün ən çox oxunan müəlliflərdən biri
- Marketinqi strateji idarəetmənin mərkəzinə gətirən fikir lideri
olub.
Levitt 2006-cı ildə vəfat etsə də, onun ideyaları bu gün də marketinq dərsliklərinin əsas hissəsidir.
Theodore Levitt nə ilə məşhurdur?
Levitt-in əsas gücü sadə, amma sarsıdıcı suallar verməsində idi. O, şirkətlərin çoxunun öz uğurlarının qurbanı olduğunu deyirdi.
Ən məşhur fikri:
“Şirkətlər bazarı böyütməkdə deyil, bazarı dar düşünməkdə problem yaşayırlar.”
Bu yanaşma marketinq tarixində strateji dönüş nöqtəsi sayılır.
“Marketing Myopia” – marketinqdə inqilab
1960-cı ildə dərc olunan “Marketing Myopia” məqaləsi Levitt-in adını əbədiləşdirdi.
Əsas ideya:
Şirkətlər özlərini:
- dəmir yolu şirkəti
- film istehsalçısı
- benzin şirkəti
kimi yox, müştərinin real ehtiyacını qarşılayan biznes kimi görməlidirlər.
Məsələn:
- Dəmir yolu şirkətləri özlərini “nəqliyyat” yox, “dəmir yolu” biznesi kimi gördükləri üçün bazarı itirdilər
- Film şirkətləri “əyləncə” yox, “kino” ilə məhdudlaşdıqları üçün televiziyaya uduzdular
Bu yanaşma bu gün:
- Brend strategiyası
- Product-market fit
- Customer journey
anlayışlarının təməlini təşkil edir.
Marketinq və reklam dünyasına töhfələri
Müştəri ehtiyacına fokus
Levitt deyirdi ki:
- Müştəri məhsul almır
- Müştəri həll alır
Bu fikir reklamda:
- Fayda yönümlü mesajlaşma
- Emosional əlaqə
- Brend vədinin formalaşması
üçün əsas oldu.
Satış yox, marketinq düşüncəsi
Levitt marketinqi satışdan ayırırdı:
- Satış → şirkətin ehtiyacı
- Marketinq → müştərinin ehtiyacı
Bu yanaşma:
- Uzunmüddətli brend quruculuğu
- Loyal müştəri bazası
- Reklamın strateji rolunu
ön plana çıxardı.
Qlobal bazar və standartlaşma
Levitt qlobal marketinq anlayışını da gücləndirənlərdəndir. Onun fikrincə:
- Texnologiya və media bazarları yaxınlaşdırır
- Brendlər eyni əsas dəyərlərlə qlobal miqyasda danışa bilər
Bu ideya bu gün global brand positioning anlayışının əsasını qoyub.
Theodore Levitt-in əsas kitabları
- “Marketing Myopia”
- “The Marketing Imagination”
- “Thinking About Management”
- “Innovation in Marketing”
Bu kitablar və məqalələr:
- Marketinq strategiyası
- Brend menecmenti
- Rəqabət üstünlüyü
mövzularında fundamental mənbə sayılır.
Theodore Levitt marketinqi taktiki reklam fəaliyyəti olmaqdan çıxarıb, strateji düşüncə səviyyəsinə qaldıran nadir düşüncə adamlarından biridir.
Əgər Peter Drucker biznesin “niyə”sini izah edirdisə, Levitt marketinqin “harada səhv etdiyini” göstərirdi.
Marketerlər üçün Theodore Levitt-i oxumaq:
- Bazarı daha geniş görmək
- Trendlərə yox, ehtiyaclara fokuslanmaq
- Brendi uzunömürlü qurmaq
deməkdir.
